PMDD zet je hele wereld elke maand opnieuw op zijn kop. Waar de ene dag nog alles moeiteloos stroomt, voel je je het volgende moment compleet overspoeld door intense somberheid, woede, diepe uitputting of zelfs paniek. Als ervaringsdeskundige weet ik als geen ander hoe eenzaam en verwarrend die plotselinge omslag in je hoofd en lijf kan voelen.
Wat veel vrouwen (en zelfs artsen) nog over het hoofd zien, is de directe wisselwerking tussen je hormonen en een stofje dat we allemaal aanmaken: histamine. Sinds ik zelf ontdekte dat ik naast PMDD ook een sterke histaminegevoeligheid heb, vielen er ineens talloze puzzelstukjes op hun plek. In dit artikel neem ik je mee in dit vaak vergeten mechanisme, zodat jij eindelijk begrijpt wat er onder de motorkap van jouw cyclus gebeurt en wat je eraan kunt doen.
Waarom PMDD en histamine elkaar zo heftig versterken
Bij PMDD reageert je brein extreem overgevoelig op de normale schommelingen van oestrogeen en progesteron in de tweede helft van je cyclus (de luteale fase). Dat alleen al zorgt voor een flinke verstoring van je neurotransmitters zoals serotonine en GABA, waardoor je je zo somber, angstig of prikkelbaar voelt.
Maar als daar een histamine-overschot bovenop komt, gaat het dak er pas echt af. Histamine kennen de meeste mensen alleen van hooikoorts, maar in je lichaam doet het veel meer:
- Het reguleert je maagzuur en ondersteunt je immuunsysteem.
- Het werkt in je hersenen als een krachtige, stimulerende neurotransmitter die je alert en wakker houdt.
Het wordt pas een probleem wanneer jouw spreekwoordelijke histamine-emmer overloopt. En precies bij PMDD staat die emmer in de tweede helft van je cyclus al tot de rand toe vol.
De rol van je mestcellen: de bewakers van je lichaam
Om te snappen hoe die emmer overloopt, is het belangrijk om te weten waar histamine vandaan komt. Je krijgt het niet alleen binnen via voeding, maar je maakt het vooral zelf aan in speciale afweercellen: je mestcellen.
Zie mestcellen als de overijverige bewakers van je immuunsysteem. Ze zitten overal in je lichaam (vooral in je huid, darmen, luchtwegen en rondom je bloedvaten en zenuwen) en zitten boordevol kleine pakketjes met histamine. Zodra deze bewakers denken dat er gevaar dreigt, door bijvoorbeeld een virus, bepaalde voeding, stress of een hormonale schommeling, schieten ze open en gooien ze hun lading histamine in je bloedbaan. Bij veel vrouwen met PMDD staan deze mestcellen extra scherp afgesteld.
De vicieuze cirkel tussen oestrogeen en histamine
Oestrogeen en histamine werken namelijk als een soort versterker op elkaar. Zodra je oestrogeen stijgt (vlak voor je eisprong en opnieuw in de tweede helft van je cyclus) gebeurt er dit:
- Meer oestrogeen zorgt voor meer histamine: Oestrogeen geeft je afweercellen het seintje om extra histamine los te laten.
- Histamine wordt langzamer afgebroken: Tegelijkertijd remt oestrogeen het enzym (DAO) dat histamine in je darmen opruimt. Je lichaam kan het dus minder goed kwijt.
- Histamine jaagt oestrogeen weer op: De extra histamine geeft op zijn beurt je eierstokken het signaal om nog meer oestrogeen aan te maken.
Zo beland je in een vicieuze cirkel. Normaal gesproken werkt progesteron als een natuurlijke rem, omdat dit hormoon je afweercellen juist weer kalmeert. Maar omdat je brein bij PMDD ontregeld reageert op progesteron, valt die rustgevende tegenhanger weg en merk je de gevolgen van een histamine-overschot des te harder.
Herken je deze signalen van een histamine-overschot bij PMDD?
Wanneer PMDD en histamine tegelijk opspelen, lopen de klachten naadloos in elkaar over. Veel symptomen die we blindelings toeschrijven aan onze hormonen, zijn in werkelijkheid directe uitingen van een te hoog histaminegehalte in je bloed en brein.
Bovendien zijn er in je voorgeschiedenis vaak duidelijke signalen te herkennen. Had je als kind al last van eczeem, astma, hooikoorts of allergieën? Ik herken dit zelf maar al te goed: vroeger was ik sterk allergisch voor onder andere katten en huisstofmijt. Ook had ik als kind veel last van hooikoorts, eczeem en astma. Dit zijn allemaal aanwijzingen dat je mestcellen van nature gevoeliger kunnen zijn afgesteld.
Kijk maar eens of je daarnaast deze specifieke signalen herkent rond je eisprong en vlak voor je menstruatie:
- Plotselinge angst en hartkloppingen: Histamine beïnvloedt de verwijding en vernauwing van je bloedvaten en werkt opwekkend in je brein, wat zorgt voor een bonzend hart en een opgejaagd gevoel zonder aanwijsbare reden.
- Harde, diepe slapeloosheid: Omdat histamine je wakker houdt, lig je 's nachts klaarwakker naar het plafond te staren, hoe uitgeput je overdag ook bent.
- Migraine of bonzende hoofdpijn: Vooral de typische hormonale hoofdpijn net voor de menstruatie heeft vaak een grote histaminecomponent.
- Jeukende huid, rode vlekken of opvliegers: Een plotselinge warmtegolf in je gezicht of nek na het eten, of een onrustige huid zonder duidelijke allergie.
- Darmklachten: Krampen, diarree of een extreem opgeblazen buik, omdat je darmen vol histaminereceptoren zitten.
- Een verstopte neus of niezen na het avondeten: Vooral na het eten van restjes, oude kaas, tomaat, spinazie of een glas wijn.
- Extreme prikkelbaarheid en brain fog: Het gevoel dat elk geluid te hard binnenkomt en je niet meer helder kunt nadenken of uit je woorden komt.
Waarom alleen op je voeding letten vaak niet genoeg is
Toen ik zelf ontdekte hoe groot de rol van histamine was, dook ik direct vol overgave in de lijsten met histamine-arme voeding. Geen oude kaas meer, geen chocolade, geen restjes uit de koelkast en geen gefermenteerde producten. Eerlijk is eerlijk: dat scheelde al een stuk. De scherpste randjes van mijn lichamelijke klachten gingen eraf.
Het lastige aan voeding is bovendien dat er twee verschillende soorten triggers zijn. Aan de ene kant heb je histaminerijke voeding, zoals oude kaas, tomaat, spinazie, gerookte vis, kliekjes die al een dag in de koelkast staan en gefermenteerde producten (denk aan zuurkool, yoghurt, kefir en sojasaus). Daarnaast bestaan er zogeheten histaminevrijmakers. Deze producten bevatten zelf nauwelijks histamine, maar ze prikkelen jouw mestcellen om hun eigen voorraad histamine los te laten. Bekende voorbeelden hiervan zijn chocolade, aardbeien, banaan, citrusvruchten, alcohol en bepaalde kruiden. In beide gevallen kun je dus flink reageren op voeding die eigenlijk heel gezond is.
Toch merkte ik al snel dat een streng dieet alleen niet de heilige graal is. Sterker nog: te krampachtig bezig zijn met alles wat je niet mag eten, levert enorm veel spanning op. En precies daar zit de grootste valkuil.
Stress is namelijk een van de allerkrachtigste triggers voor je afweercellen. Je kunt nog zo keurig gestoomde courgette met verse kip eten; als je brein zich onveilig voelt of je zenuwstelsel vastzit in een overlevingsstand, maakt je lichaam zelf al een hogere dosis histamine aan. Bij PMDD is je stresssysteem sowieso al gevoeliger afgesteld. Voeding is dus een geweldige knop om aan te draaien, maar als je de kraan van interne stress niet dichtdraait, blijf je dweilen met de kraan open.
Praktische stappen die mij écht hebben geholpen
Je hoeft je leven niet van de ene op de andere dag radicaal om te gooien om verlichting te voelen. Deze gerichte stappen hielpen mij om mijn histamine-emmer te legen en weer grip te krijgen op mijn cyclus:
- Schakel een orthomoleculair therapeut in: Dit was voor mij persoonlijk een enorme gamechanger. In plaats van zelf maar wat aan te modderen met supplementen en strenge diëten, keek een orthomoleculair therapeut gericht mee naar mijn darmgezondheid, tekorten en histamine-afbraak. Met een persoonlijk plan (denk aan gerichte ondersteuning met bijvoorbeeld vitamine C, quercetine, magnesium of het DAO-enzym) kreeg mijn lichaam eindelijk de juiste bouwstenen om histamine weer goed af te breken.
- Eet in je luteale fase zo vers mogelijk: Histamine ontstaat door bacteriën die eiwitten afbreken. Kliekjes die twee dagen in de koelkast staan, zitten bomvol histamine. Vries restjes daarom direct na het koken in en ontdooi ze pas vlak voor je gaat eten.
- Kalmeer je zenuwstelsel: Wanneer je zenuwstelsel het signaal krijgt dat je veilig bent, geven je mestcellen minder snel histamine af. Kleine dingen helpen al, zoals tussendoor even bewust vertraagd ademhalen of koud water in je gezicht plenzen. Maar als je systeem vanbinnen continu 'aan' staat, zijn ademhalingsoefeningen alleen vaak niet genoeg. In mijn praktijk zie ik hoeveel rust het geeft als je die dieperliggende stressreacties aanpakt vanuit je onbewuste brein, zodat je systeem niet bij elke prikkel direct in de alarmstand schiet.
- Houd een simpel cyclus- en klachtendagboek bij: Schrijf een paar maanden lang kort op wat je eet, hoe je slaapt en welke klachten je hebt (en op welke dag van je cyclus je zit). Zo zie je al snel je eigen patronen. Misschien merk je dat je een stukje oude kaas op dag 8 prima verdraagt, maar op dag 22 direct hoofdpijn of onrust krijgt omdat je emmer dan al vol zit.
- Let op 'histamine-vrijmakers' en alcohol in de tweede helft van je cyclus: Niet alleen producten die zelf veel histamine bevatten zijn een trigger, maar ook dingen die je mestcellen prikkelen om je eigen voorraad histamine los te laten. Alcohol (vooral rode wijn), koffie op een lege maag en sterke kruiden zijn bekende boosdoeners. Alleen al deze dingen laten staan in de week voor je menstruatie kan een groot verschil maken.
Je systeem vraagt om een bredere aanpak
Leven met PMDD kan je het gevoel geven dat je elke maand opnieuw de regie kwijtraakt. Zodra je echter ziet hoe nauw je hormonen, je histaminehuishouding en je brein met elkaar verweven zijn, verandert je perspectief.
Die intense woede, die diepe dalen en die fysieke uitputting komen niet zomaar uit de lucht vallen. Het is een logische reactie van een lichaam en brein dat op meerdere fronten overbelast raakt. Door zowel je histamine-emmer te verlagen als je zenuwstelsel tot rust te brengen, geef je jezelf eindelijk de sleutel in handen om die maandelijkse storm te verzachten.
Hoe helpen hypnotherapie en breincoaching bij PMDD en histaminegevoeligheid?
Omdat je brein en je immuunsysteem continu met elkaar communiceren, ligt een groot deel van de oplossing in het herprogrammeren van je onbewuste (stress)reacties. Met hypnotherapie en breincoaching werken we direct op het niveau van je autonome zenuwstelsel en je onbewuste patronen.
We zorgen ervoor dat jouw brein niet langer elke hormonale schommeling interpreteert als een noodsituatie, waardoor je stressrespons daalt. Daarnaast ruimen we diepgewortelde spanningen en oude emotionele triggers op die jouw systeem onnodig in de overlevingsstand houden, zodat jij in de weken voor je menstruatie meer rust, veerkracht en regie ervaart.
Wil jij ontdekken wat deze aanpak voor jou kan betekenen? Boek dan nu een Gratis Inzichtsessie van 30 minuten. Tijdens deze persoonlijke online sessie krijg je direct inzicht in jouw probleem. Tijdens deze persoonlijke online sessie krijg je direct meer inzicht in jouw situatie. Na 30 minuten heb je een concreet plan. Je weet waar je staat én wat de mogelijkheden zijn om je beter te voelen.
Reactie plaatsen
Reacties