Ken je dat stemmetje in je hoofd dat constant commentaar heeft? Die stem die zegt dat je het niet goed genoeg doet. Dat je iets anders had moeten zeggen. Dat anderen het beter kunnen. Dat je niet slim genoeg bent, niet interessant genoeg, niet capabel genoeg… Het is er als je wakker wordt. Het is er als je naar bed gaat. En het is zeker aanwezig op momenten dat je iets nieuws wilt proberen, een keuze moet maken of jezelf wilt laten zien. Die stem… dat is je innerlijke criticus.
En misschien denk je dat je daar alleen in bent. Dat jij gewoon toevallig zo kritisch bent op jezelf. Maar de waarheid is: bijna iedereen heeft zo'n stem. Alleen bij sommige mensen fluistert hij zachtjes op de achtergrond, en bij anderen schreeuwt hij zo hard dat het bijna onmogelijk wordt om nog iets te durven.
In dit artikel leg ik uit waar die innerlijke criticus vandaan komt, waarom hij zo moeilijk tot zwijgen te brengen is, en vooral: hoe je die stem kunt veranderen van een saboteur naar iets dat je juist helpt.
Wat die innerlijke criticus met je doet
Laten we eerlijk zijn: die stem in je hoofd is geen liefdevol, ondersteunend stemmetje.
Het is die stem die zegt: "Dat kun jij toch niet." "Waarom zou je dat überhaupt proberen?" "Straks ga je voor gek staan." "Je bent niet goed genoeg."
En het gekke is… je gelooft het ook nog.
Je gelooft dat het waar is. Dat jij inderdaad niet capabel genoeg bent. Dat anderen het beter kunnen. Dat je beter maar niet te veel kunt willen, want dan loop je alleen maar tegen teleurstelling aan.
Het gevolg? Je durft niet. Je stelt uit. Je speelt klein. Je zegt geen nee, ook al wil je dat wel. Je gaat niet voor die baan, die relatie, die droom… omdat die stem je al van tevoren heeft overtuigd dat het toch niet gaat lukken.
En zo blijf je hangen. In werk dat niet past. In relaties die niet goed voelen. In een leven dat kleiner is dan wat je eigenlijk zou willen.
Niet omdat je het niet kunt. Maar omdat je innerlijke criticus je heeft laten geloven dat je het niet kunt.
Waarom negeren of wegdenken niet werkt
Misschien heb je wel eens geprobeerd om die stem te negeren. Of om er tegenin te gaan met positieve affirmaties.
"Ik ben goed genoeg." "Ik kan dit." "Ik ben waardevol."
En misschien voelde dat even fijn. Maar diep van binnen… geloofde je het niet echt. Die criticus bleef gewoon doorpraten. Misschien werd hij zelfs luider.
Dat komt omdat je innerlijke criticus niet in je hoofd zit. Hij zit dieper. In je onbewuste. Daar waar overtuigingen, herinneringen en patronen zijn opgeslagen die je als kind hebt aangeleerd.
En dat betekent dat je er niet vanaf komt door hem weg te duwen of te overschreeuwen met positieve zinnetjes. Sterker nog: hoe harder je vecht tegen die stem, hoe meer kracht je hem geeft.
Want waar je tegen vecht, blijft bestaan.
Dat is precies waarom zoveel mensen jarenlang blijven worstelen met die innerlijke criticus. Ze proberen hem te negeren, te onderdrukken, te overschreeuwen… maar hij blijft terugkomen. Steeds weer.
Waar komt die innerlijke criticus eigenlijk vandaan?
Hier wordt het interessant.
Want die stem in je hoofd… dat ben jij niet. Het is een verzameling van oude stemmen die je ooit hebt gehoord en die je bent gaan geloven als jouw eigen waarheid.
De stem van je ouders. Je leraren. Je omgeving. De maatschappij. Iedereen die ooit iets tegen je heeft gezegd of je heeft laten voelen dat je niet goed genoeg was.
Misschien kreeg je te horen: "Stel je niet aan." "Doe normaal." "Dat kun je toch niet." "Wees realistisch."
Of misschien waren het subtielere boodschappen. Een blik van afkeuring. Een zucht. Het gevoel dat je ouders teleurgesteld waren, ook al zeiden ze het niet hardop.
Als kind neem je die boodschappen op als een spons. Je brein is dan nog volop in ontwikkeling en je leert door observatie en ervaring. En wat je leert is: zo ben ik. Zo word ik gezien. Dit is mijn plek in de wereld.
Die overtuigingen zetten zich vast in je onbewuste. En daar blijven ze zitten. Jarenlang. Totdat je ze bewust gaat onderzoeken en veranderen.
De verborgen intentie van je innerlijke criticus
Nu komt er iets wat misschien vreemd klinkt: je innerlijke criticus probeert je eigenlijk te beschermen.
Echt waar.
Hij is ooit ontstaan als een soort overlevingsmechanisme. Als kind had je hem nodig om te overleven in je gezin, op school, in je omgeving. Hij hielp je om te voorkomen dat je werd afgewezen, uitgelachen of gestraft.
Als je stil was, kreeg je geen problemen. Als je niet opviel, werd je niet bekritiseerd. Als je jezelf klein hield, werd je niet teleurgesteld.
Die stem heeft je dus ooit geholpen. Maar het probleem is… hij is nooit geüpdatet.
Je bent inmiddels volwassen. Je leeft in een andere situatie. Je hebt andere mogelijkheden. Maar die criticus is nog steeds bezig met het beschermen van dat kleine kind dat je ooit was.
En de manier waarop hij dat doet? Door je klein te houden. Door je tegen te houden. Door je te laten geloven dat je niet goed genoeg bent.
Niet omdat het waar is. Maar omdat hij denkt dat hij je daarmee beschermt tegen pijn, afwijzing of falen.
Wat er gebeurt als je die stem blijft geloven
Als je die innerlijke criticus blijft geloven, blijf je in hetzelfde patroon hangen.
Je durft geen risico's te nemen. Je speelt het veilig. Je zegt ja terwijl je nee bedoelt. Je stelt je dromen uit. Je blijft hangen in situaties die niet goed voelen, omdat die stem je heeft laten geloven dat je niet beter verdient.
Mentaal put het je uit. Want die stem staat nooit uit. Hij is er altijd. Hij heeft altijd wel commentaar. Hij vindt altijd wel iets wat beter had gekund.
En dat kost energie. Ontzettend veel energie.
Het leidt tot perfectionisme. Tot faalangst. Tot het gevoel dat je nooit genoeg bent, wat je ook doet. En op den duur leidt het tot uitputting, somberheid of het gevoel dat je jezelf bent kwijtgeraakt.
Want hoe kun je jezelf zijn als er constant een stem in je hoofd zit die zegt dat je niet goed genoeg bent zoals je bent?
Hoe je de innerlijke criticus aanpakken kunt: Stap voor stap
Goed nieuws: je kunt die stem veranderen. Het vraagt wel wat oefening, maar het is absoluut mogelijk.
Hier zijn een paar waardevolle tips die je vandaag al kunt toepassen:
Geef de stem een naam of een gezicht
Dit klinkt misschien gek, maar het werkt echt. Door je innerlijke criticus een naam te geven of je hem voor te stellen als een personage, creëer je afstand tussen wie jij bent en wat die stem zegt.
Misschien noem je hem 'de Criticaster'. Of je stelt je hem voor als een strenge schooljuf met een wijsvinger omhoog. Of als een klein, angstig mannetje dat schreeuwt omdat hij zelf bang is.
Zodra je die afstand creëert, merk je: dit ben ik niet. Dit is een stem die ik heb aangeleerd. En dat betekent dat ik er ook anders mee om kan gaan.
Onderzoek de intentie
De volgende keer dat die stem actief wordt, probeer dan eens iets anders. In plaats van hem te bestrijden of te negeren, stel je hem een vraag: "Waar probeer je me voor te beschermen?"
Vaak zul je merken dat er onder die kritiek een angst zit. Een angst om afgewezen te worden. Om te falen. Om gekwetst te worden.
En als je die angst herkent, kun je er vriendelijker mee omgaan. Je kunt tegen die stem zeggen: "Bedankt dat je me wilt beschermen, maar ik ben nu volwassen. Ik kan dit zelf aan."
Oefen met zelfcompassie
Dit is misschien wel de belangrijkste. Leer om tegen jezelf te praten zoals je tegen een goede vriend of vriendin zou praten.
Zou je tegen je beste vriend zeggen: "Je bent echt niet goed genoeg. Je kunt dit niet. Je bent een mislukking."? Natuurlijk niet.
Waarom zou je dat dan wel tegen jezelf zeggen?
Begin met kleine stapjes. Als die criticus actief wordt, probeer dan bewust een vriendelijkere stem te kiezen. Eentje die zegt: "Het is oké. Je doet je best. Je mag fouten maken."
Het voelt misschien raar in het begin. Maar hoe vaker je zelfcompassie oefent, hoe natuurlijker het wordt.
Hoe hypnotherapie de innerlijke criticus aanpakken kan
Wat ik hierboven beschrijf zijn waardevolle oefeningen. En ze helpen echt.
Maar soms zit die stem zó diep, dat je er met bewuste oefeningen niet helemaal bij komt. Juist omdat die overtuigingen in je onbewuste zitten opgeslagen.
En dat is precies waar hypnotherapie zo krachtig is.
Tijdens een hypnosesessie gaan we rechtstreeks naar die onbewuste laag. Daar waar die criticus is ontstaan. Daar waar die oude overtuigingen nog steeds actief zijn.
We identificeren de bron
Vaak ontdekken we onder hypnose precies wanneer en hoe die innerlijke criticus is ontstaan. Dat kan door middel van een regressie. Welke gebeurtenis, welke boodschap, welke ervaring ervoor heeft gezorgd dat je bent gaan geloven dat je niet goed genoeg bent.
En als je die bron herkent, kun je er anders naar kijken. Je ziet dat het niet de waarheid is. Dat het een overtuiging was die je hebt aangeleerd, maar die niet klopt met wie je werkelijk bent.
We onderhandelen met het onbewuste
In hypnose kunnen we letterlijk in gesprek gaan met dat deel van je persoonlijkheid dat die criticus voedt. We kunnen vragen: "Wat is jouw intentie? Wat probeer je te bereiken?"
En dan kunnen we dat deel een nieuwe taak geven. Eentje die wél helpend is. In plaats van een criticus die je tegenhoudt, krijg je een innerlijke adviseur die je ondersteunt.
We herprogrammeren de overtuiging
Het mooie van hypnotherapie is dat we nieuwe, ondersteunende overtuigingen kunnen installeren. Overtuigingen die gebaseerd zijn op wie je nu bent. Op je kracht, je kwaliteiten, je waarde.
Niet als een affirmatie die je moet herhalen en waar je niet in gelooft. Maar als een diepgewortelde overtuiging die voelt als waarheid. Omdat het ook waarheid is.
De vrijheid die ontstaat als die stem verandert
Stel je eens voor hoe het zou voelen als die kritische stem in je hoofd zou veranderen.
Als je jezelf zou kunnen zien zoals je werkelijk bent. Niet door de filter van oude overtuigingen, maar met vriendelijkheid, compassie en zelfvertrouwen.
Wat zou je dan durven? Welke keuzes zou je dan maken? Hoe zou je leven er dan uitzien?
Ik zie het regelmatig gebeuren in mijn online praktijk. Mensen die jarenlang zijn tegengehouden door die innerlijke criticus, en die ineens merken: het is stil geworden. Of die stem is er nog wel, maar hij heeft geen macht meer.
En dan ontstaat er ruimte. Ruimte om te groeien. Om te kiezen. Om jezelf te zijn.
Dat is de vrijheid die ontstaat als je de innerlijke criticus durft aan te pakken.
Klaar om die stem te veranderen?
Je hoeft niet te blijven leven met die kritische stem in je hoofd. Je hoeft jezelf niet langer klein te houden, tegen te houden of te saboteren.
Er is een andere manier. Een manier waarop je die stem kunt veranderen van een saboteur naar een bondgenoot.
Wil je weten hoe dat voor jou zou kunnen werken? Volg me dan op Facebook en Instagram voor meer inzichten, tips en verhalen.
En als je klaar bent om écht stappen te zetten, stuur me een bericht of vul het contactformulier in om een afspraak te maken voor een vrijblijvende kennismaking.
We gaan dan samen kijken wat er speelt, wat je nodig hebt en hoe hypnotherapie jou kan helpen om die innerlijke criticus eindelijk tot rust te brengen.
Je verdient het om vriendelijk naar jezelf te kijken. Om jezelf te vertrouwen. Om te leven vanuit wie je werkelijk bent, in plaats van vanuit die oude, kritische stem.
Reactie plaatsen
Reacties